Dưa lưới, với vị ngọt thanh mát, hương thơm đặc trưng cùng nguồn dinh dưỡng dồi dào, đã trở thành loại trái cây được ưa chuộng trong bữa ăn của nhiều gia đình Việt. Bên cạnh phương pháp trồng truyền thống, ngày nay, kỹ thuật trồng dưa lưới thủy canh đang ngày càng phổ biến bởi những ưu điểm vượt trội như năng suất cao, chất lượng quả tốt, dễ kiểm soát sâu bệnh và tiết kiệm diện tích. Vậy trồng dưa lưới thủy canh cần những lưu ý gì? Hãy cùng VNAS tìm hiểu quy trình chi tiết trong bài viết dưới đây.
I. Chuẩn bị
a. Chọn giống dưa lưới
Ngoài các giống đã nêu, bạn nên tìm hiểu thêm về đặc điểm của từng loại như:
– Thời gian thu hoạch: Có giống dưa lưới cho thu hoạch sớm (60-70 ngày) và có giống cho thu hoạch muộn hơn (80-90 ngày).
– Khả năng chống chịu sâu bệnh: Mỗi giống dưa lưới có khả năng chống chịu sâu bệnh khác nhau, bạn nên chọn giống phù hợp với điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng địa phương.
– Hương vị và hình dáng quả: Tùy theo sở thích, bạn có thể chọn giống dưa lưới cho quả tròn, quả bầu dục, ruột xanh, ruột vàng, vị ngọt đậm, vị ngọt thanh…
– Nên mua hạt giống ở những cửa hàng uy tín để đảm bảo chất lượng hạt giống.
b. Chuẩn bị hệ thống thủy canh
Hệ thống NFT (Nutrient Film Technique):
– Ưu điểm: Tiết kiệm nước và dinh dưỡng, dễ kiểm soát môi trường trồng.
– Nhược điểm: Dễ bị tắc nghẽn dòng chảy, yêu cầu kỹ thuật cao hơn.
– Cấu tạo cơ bản: Gồm khay trồng đặt nghiêng, dung dịch dinh dưỡng chảy liên tục trong khay, rễ cây hấp thụ dinh dưỡng trực tiếp từ dung dịch.
Hệ thống DWC (Deep Water Culture):
– Ưu điểm: Cấu tạo đơn giản, dễ thực hiện, ít tốn kém.
– Nhược điểm: Khó kiểm soát môi trường trồng, dễ phát sinh bệnh về rễ.
– Cấu tạo cơ bản: Cây được trồng trong thùng chứa dung dịch dinh dưỡng, rễ cây được cung cấp oxy thông qua máy sục khí.
Hệ thống bấc thấm:
– Ưu điểm: Rất đơn giản, dễ thực hiện, phù hợp với trồng quy mô nhỏ.
– Nhược điểm: Khó kiểm soát lượng nước và dinh dưỡng cung cấp cho cây.
– Cấu tạo cơ bản: Cây được trồng trong chậu, dung dịch dinh dưỡng được dẫn lên chậu bằng bấc thấm.
c. Chuẩn bị dụng cụ và vật tư khác:
– Khay ươm hạt: Nên chọn khay ươm có lỗ thoát nước tốt để tránh ngập úng hạt.
– Giá thể ươm: Xơ dừa: Giữ ẩm tốt, thông thoáng, giá thành rẻ. Mùn cưa: Thoáng khí, giá thành rẻ, nhưng cần xử lý kỹ trước khi sử dụng để tránh nấm bệnh. Viên nén xốp: Tiện lợi, sạch sẽ, nhưng giá thành cao hơn.
– Dụng cụ đo pH, EC: Bút đo pH: Dùng để đo độ pH của dung dịch dinh dưỡng. Bút đo EC: Dùng để đo nồng độ chất dinh dưỡng trong dung dịch.
II. Gieo hạt và chăm sóc cây con:
a. Gieo hạt
Nên gieo 2-3 hạt/lỗ để dự phòng trường hợp hạt không nảy mầm.
Sau khi gieo hạt, phủ một lớp giá thể mỏng lên trên và tưới nước bằng bình phun sương để tránh làm hạt bị trôi.
Duy trì độ ẩm cho khay ươm bằng cách tưới nước thường xuyên.
b. Chăm sóc cây con
Khi cây con được 2-3 lá thật, bạn có thể tỉa bớt cây yếu, chỉ giữ lại 1 cây khỏe nhất/lỗ.
Trước khi chuyển cây con sang hệ thống thủy canh, bạn nên cho cây con ra ánh sáng mạnh dần để cây thích nghi và tránh bị sốc môi trường.
III. Chăm sóc cây dưa lưới thủy canh
a. Chế độ dinh dưỡng
Nên sử dụng dung dịch dinh dưỡng thủy canh chuyên dụng cho dưa lưới để đảm bảo cây được cung cấp đầy đủ dinh dưỡng cần thiết.
Chia nhỏ lượng dung dịch dinh dưỡng và tưới nhiều lần trong ngày để cây hấp thụ tốt nhất.
Giai đoạn cây con: Sử dụng dung dịch dinh dưỡng có nồng độ thấp hơn so với giai đoạn cây trưởng thành.
Giai đoạn cây ra hoa, đậu quả: Tăng nồng độ dung dịch dinh dưỡng để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng của cây.
b. Ánh sáng
Ngoài ánh sáng tự nhiên, bạn có thể sử dụng đèn LED trồng cây để bổ sung ánh sáng cho cây, đặc biệt là trong những ngày ít nắng.
Thời gian chiếu sáng tối thiểu cho cây dưa lưới là 10-12 giờ/ngày.
c. Nhiệt độ
Nhiệt độ lý tưởng cho cây dưa lưới sinh trưởng và phát triển là từ 25-30 độ C.
Vào mùa hè, bạn nên che nắng cho cây bằng lưới đen hoặc mái che để tránh cây bị nắng nóng.
Vào mùa đông, bạn có thể sử dụng nhà kính hoặc đèn sưởi để giữ ấm cho cây.
c. Nước tưới
Nguồn nước tưới cho cây dưa lưới thủy canh phải là nước sạch, không chứa các tạp chất gây hại cho cây.
Bạn nên kiểm tra hệ thống tưới tiêu thường xuyên để đảm bảo hệ thống hoạt động tốt, không bị tắc nghẽn.
e. Quản lý sâu bệnh
Thường xuyên kiểm tra cây trồng để phát hiện sớm các dấu hiệu của sâu bệnh hại như: lá bị rầy nâu, sâu xanh, bọ trĩ tấn công,…
Nên áp dụng các biện pháp phòng trừ sâu bệnh hại tổng hợp như:
– Sử dụng thuốc bảo vệ thực vật sinh học.
– Sử dụng bẫy dính côn trùng.
– Vệ sinh đồng ruộng sạch sẽ.
– Trồng xen canh các loại cây trồng khác để xua đuổi côn trùng.
IV. Thu hoạch
Dùng dao hoặc kéo sắc cắt cuống quả, để lại một đoạn cuống ngắn khoảng 2-3cm.
Bảo quản dưa lưới ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp.
Dưa lưới thủy canh sau khi thu hoạch có thể bảo quản được trong khoảng 7-10 ngày.
Lưu ý chung:
-
Nên ghi chép nhật ký trồng trọt để theo dõi quá trình sinh trưởng và phát triển của cây, từ đó có những điều chỉnh kịp thời trong quá trình chăm sóc.
-
Tham khảo thêm ý kiến của các chuyên gia nông nghiệp hoặc những người có kinh nghiệm trồng dưa lưới thủy canh để có thêm kiến thức và kỹ thuật trồng hiệu quả.
